آموزش غیر حضوری فقه واحکام اسلامی شماره 5

جلوه های نورانی

پیامبر اکرم (ص) : خَيرُ الدُّنيا وَالآخِرَةِ مَعَ العِلمِ وَشَرُّ الدُّنيا وَالآخِرَةِ مَعَ الجَهلِ ِ     خير دنيا و آخرت با دانش است و شرّ دنيا و آخرت با نادانى.     بحار الانوار/ج 79/ص 170
 

**********************************

 

قله های فقه شیعه - شیخ مرتضى انصارى (ره)

شیخ مرتضى انصارى معروف به «شیخ اعظم» یکی از بزرگان علمای اسلام و شیعه در خاندان فضل و ادب به دنیا آمد. نسب خاندان انصارى به جابر بن عبد الله انصارى، صحابى معروف پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله و سلم مى‌ رسد. مادر شیخ مرتضی زنى متعبد و پارسا بود. او در شب ولادت شیخ ، در خواب دید که امام صادق علیه‌السلام قرآنى به او هدیه کرد و در تعبیر خواب او گفتند: خداوند فرزند سرشناسى به تو خواهد داد.از مادر شیخ مرتضی انصاری نقل شده که در ایام خردسالى، هیچگاه بی وضو، فرزندش را شیر نداد. شرکت در درس شریف العلماء و مرحوم کاشف الغطاء او را در اندک مدتى در زمره شاگردان برجسته صاحب جواهر قرارداده و مورد عنایت خاص آن استاد فرزانه واقع شد. تا آنجا که از اساتید بزرگ حوزه علمیّه نجف اشرف و سرآمد آنها محسوب گشته و به «أستاد الکل فی الکل» شهرت یافت. ایشان پس از شیخ محمد حسن صاحب جواهر ریاست و اداره حوزه علمیه نجف را به عهده داشت و شیعیان جهان از وی تقلید می‌کردند. دو کتاب معروف او رسائل و مکاسب از مهمترین کتب درسى طلاب است. 

(بنقل از سایت sepid.blogfa.com)

 

**********************************

 

احکام تقلید

اعلميت مرجع

س: آيا در تقليد، اعلميت مرجع شرط است يا خير؟ و معيار و ملاك اعلميت چيست؟

ج: احتياط وجوبى، در تقليد از مجتهد اعلم است، در مسائلى كه فتواى اعلم و غير آن فرق داشته باشد، ملاك اعلميت اين است كه مرجع از بقيه، قدرت بيشترى بر شناخت حكم الهى داشته و قادر به استنباط تكاليف الهى از ادله آن باشد و نيز به اوضاع زمان خود به همان اندازه آگاه باشد كه در تشخيص موضوعات احكام شرعى و در ابراز نظر فقهى (كه بيان كننده تكاليف شرعى است) دخالت دارد.

پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری- بخش استفتائات

 

**********************************

 

احکام اقتصادی

پيامدهاى ندادن خمس

- تا انسان خمس مال را ندهد نمى تواند در آن تصرف كند؛ يعنى غذايى كه در آن خمس باشد نمى تواند بخورد و با پولى كه خمس آن را نداده، نمى تواند چيزى بخرد.

( توضیح المسائل امام خمینی، مسأله 1790 )

- اگر با پولى كه خمس آن را نداده است، خانه بخرد، تصرف او در آن خانه حرام و نماز خواندن در آن نيز باطل است.

( توضیح المسائل امام خمینی، مسأله 873 )

 

**********************************

 

احکام عبادی

وقت شناسى در نماز

موقعى انسان مى تواند مشغول نماز شود كه يقين كند وقت، داخل شده است، يا دو مرد عادل به داخل شدن وقت، خبر دهند. نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند: وقت مخصوص نماز ظهر از اوّل ظهر به اندازه خواندن نماز ظهر است و وقت مخصوص نماز  عصر، موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عصر، وقت به مغرب مانده باشد وبين اين دو، وقت مشترك نماز ظهر و عصر است. وقت مخصوص نماز مغرب از اوّل مغرب است تا وقتى كه از مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز بگذرد و وقت مخصوص نماز عشا موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عشا به نصف شب مانده باشد و بين اين دو، وقت مشترك نماز مغرب و عشا است. نزديك اذان صبح از طرف مشرق، سفيده اى رو به بالا حركت مى كند كه آن را فجر اوّل گويند. موقعى كه آن سفيده پهن شد، فجر دوّم و اوّل وقت نماز صبح است و آخر وقت نماز صبح موقعى است كه آفتاب بيرون مى آيد.

(توضیح المسائل امام خمینی - مسئله های 731،737، 741 ،742)

 

**********************************

احکام سازمانی

گزارشهاى غير واقعى اضافه كارى

س: اگر كارمندى هر ماه در حدود سى يا چهل ساعت در اداره اضافه كارى نمايد، آيا جايز است مسئول اداره براى تشويق كارمندان، ساعات كارى آنان را دو برابر حساب كند؟ ودر صورتى كه اشكال داشته باشد، اجرتى كه براى اضافه كاري هاى قبلى گرفته شده چه حكمى دارد؟

ج: نوشتن گزارشهاى غير واقعى و دريافت پول در برابر ساعات اضافه اى كه كارى در آنها انجام نشده جايز نيست و واجب است پولهاى اضافه اى كه كارمند مستحق دريافت آنها نبوده، بازگردانده شود، ولى اگر قانونى وجود داشته باشد كه به مسئول اداره اجازه دهد تا ساعات اضافه كارى كارمندى را كه اضافه كارى انجام داده، دو برابر نمايد جايز است اين كار را انجام دهد و در اين صورت دريافت اجرت توسط كارمند طبق گزارش كه مسئول اداره از ساعات اضافه كارى او نوشته، جايز است .

( اجوبه الاستفتائات، سئوال 1975 )

 

**********************************

 

احکام پزشکی

مراجعه زن به پزشك مرد

س: آيا مراجعه زن به پزشك مرد كه متخصص بيمارى هاى زنان است در صورتى كه تخصص او از پزشكان زن بيشتر باشد و يا مراجعه به پزشك زن مشقت داشته باشد، جايز است؟

ج: اگر معاينه و درمان منوط به نظر و لمسِ حرام باشد، جايز نيست به پزشك مرد مراجعه كنند، مگر در صورتى كه مراجعه به پزشك زن حاذق و متخصص غير ممكن و يا خيلى سخت باشد. 

اجوبة الاستفتائات، آيت الله خامنه اى، ترجمه فارسى، ج 2، ص 77

 

**********************************

 

احکام فرهنگی

رقص مردان و زنان

س: رقص مردان در برابر زنانى که از محارم آنان هستند و همچنين رقص زنان در برابر مردانى که از محارم آنان هستند، اعم از اين‌که سببى باشند يا نسبى، چه حکمى دارد؟

 ج: در رقص حرام فرقى بين مرد يا زن نيست و همچنين فرقى نمى کند که در برابر محرم باشد يا در برابر نامحرم.

اجوبة الاستفتائات، آيت الله خامنه اى، س 1178

 

**********************************

 

 واژه شناسی فقهی

سن تمييز

س: منظور از سن تمييز كه در بحث تكليف پسران مطرح مى‌باشد، چيست؟ آيا داشتن شهوت يا برانگيخته شدن شهوت در پسران مطرح مى‌باشد؟

ج: مقصود از تمييز، درك خوبى و بدى است و در صورتى كه نوجوان به مرحله‌اى برسد كه نگاه او به نامحرم يا نگاه نامحرم به او موجب تحريك شهوت شود، درمقابل او حفظ حجاب لازم است.

پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری- بخش استفتائات

 

 

منبع:

پایگاه اطلاع رسانی سراج اندیشه

ارسال نظر